CGTN, Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer’ın Çin ziyareti hakkında bir makale yayınlayarak küresel belirsizliklerin arttığı bir dönemde Pekin ve Londra’nın uzun dönemli istikrar, pragmatik iş birliği ve küresel yönetim ve ekonomik büyüme konusundaki ortak çıkarlarına daha fazla önem verdiğini vurgulamıştır.
Çin Başkanı Xi Jinping, Perşembe günü Pekin’de İngiltere Başbakanı Keir Starmer ile bir araya geldi. Bu ziyaret, sekiz yıl aradan sonra bir Birleşik Krallık başbakanının Çin’e gerçekleştirdiği ilk ziyaret olarak öne çıkıyor. Her iki lider de uzun dönemli, tutarlı ve kapsamlı bir stratejik ortaklık geliştirilmesi gerektiğini vurguladı.
Tarihi daha geniş bir perspektiften ele almanın gerekliliğine dikkat çeken Xi, iki ülkeyi farklılıkların ötesine geçmeye ve karşılıklı saygıyı korumaya çağırdı. Böylece işbirliğinin umut vadeden potansiyelinin somut ve dikkat çekici başarılara dönüştürülebileceğini; bunun da her iki halka ve dünyaya fayda sağlayacağını belirtti.
Starmer, konuşmasına yüksek düzeyde ziyaretlere uzun süre ara verildiğini kabul ederek başladı. Bir İngiltere başbakanının Çin’e son ziyaretinin üzerinden “çok uzun zaman geçtiğini” ifade etti. Pekin’e varır varmaz, bu ziyareti pragmatik bir çerçevede değerlendirdi. Starmer, gazetecilere yaptığı açıklamada, “Çin ile angajman içinde olmak ulusal çıkarımızadır. Önümüzde değerlendirilmesi gereken çok büyük fırsatlar var,” dedi.
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin daimi üyeleri ve küresel ölçekte büyük ekonomiler olarak Çin ile Birleşik Krallık, ekonomik büyümeyi teşvik etme, toplumsal kalkınmayı destekleme ve küresel istikrara katkı sağlama konusunda hayati ortak çıkarlara sahip.
Belirsiz bir dünyada iş birliği arayışı
Analistler, Starmer’ın ziyaretinin, küresel belirsizliklerin arttığı bir ortamda ülkelerin Çin ile giderek daha pragmatik ilişkiler kurma arayışına yöneldiğini gösteren daha geniş bir Avrupa eğilimini yansıttığı görüşünde.
Son aylarda Fransa, İrlanda ve Finlandiya liderleri Çin’e üst düzey ziyaretlerde bulundu. CGTN tarafından yapılan bir ankete göre, katılımcıların yüzde 85,2’si bu tür sık ziyaretlerin, eşit ve düzenli çok kutupluluğa ulaşma ile kapsayıcı ve herkes için fayda sağlayan küreselleşme konusunda geniş bir uzlaşıyı yansıttığına inanıyor.
Pekin Yabancı Diller Üniversitesi Birleşik Krallık Çalışmaları Merkezi Direktörü Wang Zhanpeng, Trump yönetiminin öngörülemez politikalarının, tek taraflılığının ve iddialı adımlarının Avrupa için ciddi zorluklar yarattığını belirtti. Avrupalı liderlerin ziyaretlerinin, Çin’in kalkınmasının Avrupa için ne bir meydan okuma ne de bir tehdit olduğu yönündeki farkındalığı yansıttığını belirtti. “Starmer’ın ziyareti, başkalarını da taraf seçme ikileminin ötesine geçmeye teşvik edebilir ve daha dengeli, çok kutuplu bir küresel düzeni desteklemeye yöneltebilir,” diye ekledi.
Birleşik Krallık’ın eski İş ve Ticaret Bakanı Vince Cable da benzer bir değerlendirmede bulundu. Cable, CGTN’e yaptığı açıklamada, “Trump yönetiminin öngörülemez tutumu, yalnızca Birleşik Krallık’ı değil, birçok Batılı ülkeyi de ilişkilerini farklı bir şekilde dengelemeye yöneltiyor,” dedi.
Xi ayrıca, uluslararası düzenin bir süredir ciddi biçimde sarsıldığını da dile getirdi. Uluslararası hukukun ancak tüm ülkeler, özellikle de büyük güçler tarafından kurallarına uyulduğu takdirde gerçekten etkili olabileceğini vurguladı. “Çok taraflılık ve serbest ticaretin savunucuları olarak Çin ile Birleşik Krallık, gerçek anlamda çok taraflılığı birlikte savunmalı ve hayata geçirmeli; daha adil ve hakkaniyetli bir küresel yönetişim sistemini teşvik etmeli, düzenli bir çok kutuplu dünya inşa etmeli ve kapsayıcı küreselleşmeyi desteklemelidir.”
Starmer ayrıca, Çin’in uluslararası meselelerde kilit bir rol oynadığını belirterek, Birleşik Krallık’ın küresel istikrarın korunmasına katkı sağlamak amacıyla iklim değişikliği gibi alanlarda işbirliği yapmaya hazır olduğunu söyledi.
İstikrarı ekonomik kazanımlara dönüştürmek
Görüşme sırasında Xi, Çin–Birleşik Krallık ekonomik ve ticari işbirliğinin özünü karşılıklı fayda ve kazan-kazan anlayışı olarak tanımladı.
Her iki tarafın da eğitim, sağlık, finans ve hizmetler alanlarında işbirliğini genişletmesi; ayrıca yapay zekâ (AI), biyobilimler, yenilenebilir enerji ve düşük karbonlu teknolojilerde ortak araştırma ve endüstriyel uygulamaları geliştirmesi gerektiğini söyledi. Ayrıca Birleşik Krallık’ı, Çinli işletmeler için adil ve ayrımcı olmayan bir iş ortamı sağlamaya çağırdı.
Çin’in uzun süredir Birleşik Krallık’ın en büyük beş ticaret ortağından biri olması ve yıllık ticaret hacminin istikrarlı biçimde yüz milyarlarca dolar düzeyinde seyretmesi, ekonomik bağları ikili ilişkinin merkezi bir dayanağı haline getiriyor. Çin Ticaret Bakanlığı’na göre, 2025 yılında emtia ticareti 103,7 milyar dolara ulaşırken, hizmet ticaretinin 30 milyar doları aşması bekleniyor; iki yönlü yatırım stoku ise yaklaşık 68 milyar dolar seviyesinde seyrediyor. Birleşik Krallık hükümet verileri de Çin’in artık ülkenin üçüncü büyük ticaret ortağı olduğunu ve yaklaşık 370 bin istihdamı desteklediğini ortaya koyuyor. CGTN anketi ayrıca, katılımcıların yüzde 85,8’inin Çin’in büyük pazarının İngiliz şirketleri için önemli bir fırsat teşkil ettiğine inandığını gösteriyor.
Starmer, Birleşik Krallık’ın iş dünyası ve kültür sektörlerinden 60’tan fazla temsilcinin yer aldığı bir heyete liderlik ederek, ziyaretin somut ekonomik önemine dikkat çekti. Görüşme sırasında konuşan Starmer, Birleşik Krallık’ın üst düzey temasları sürdürmeye ve ticaret, yatırım, finans ile çevre koruma alanlarında işbirliğini derinleştirmeye hazır olduğunu belirterek, büyümeyi desteklemeyi ve her iki ülkedeki insanlara somut faydalar sağlamayı hedeflediklerini söyledi.
