Türkiye kimya endüstrisinin altyapı ihtiyacı, mevzuat uyumu ve yerli üretim kapasitesi açısından çeşitli yapısal zorluklarla karşı karşıya kaldığına dikkat çeken Eczacı Enes Uygun, sektöre yönelik önerilerini paylaştı. Türkiye Kimyasallar Ajansı’nın kurulması fikrinin sektörel gelişimi hızlandırabilecek, düzenlemeler ile uygulama arasındaki koordinasyonu artırabilecek bir adım olabileceğini söyledi.
İSTANBUL — Türkiye İstatistik Kurumu’nun kamuoyuna açtığı verilere göre 2025’te ithal edilen kimyasal maddelerin %15,61’ini, tıpta ve eczacılıkta kullanılan ürünler oluşturuyor. 25 milyar dolar değerindeki söz konusu ithalat oranının önemli bir gider kalemi oluşturmasıyla birlikte dışa bağımlılığı azaltmanın yöntemlerini açıklayan Eczacı Enes Uygun, globaldeki inovatif gelişmelerin yakından takip edilmesi gerektiğine dikkat çekti. Eczacı, sektör dinamiklerini değerlendirirken, gelecek dönemdeki yeni tedavi yöntemleri ve ilaç geliştirme projelerine katkıda bulunmayı hedefliyor.
“Türkiye Kimyasallar Ajansı kurulmalı”
TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi’nde (MAM) Milli Savunma Bakanlığı’na bağlı projelerde ilk basamak sentezinden son ürün aşamasına kadar geçen sürecin geliştirilmesi üzerine çalışmalar yapan Eczacı Enes Uygun, şu açıklamada bulundu: “Birçok laboratuvarda ve projede yer alma şansı buldum. Ülkemizin potansiyelinin yerli üretim altyapısının güçlenmesiyle daha iyi değerlendirilebileceğine inanıyorum. Öte yandan küresel kimya endüstrisinde yaşanan gelişmeleri, özellikle Avrupa Birliği’nin kimyasal maddelerin güvenli kullanımıyla ilgili olarak oluşturduğu REACH yönetmeliğini ve bunun yetkili düzenleyici otoritesi European Chemicals Agency’nin (ECHA) organizasyon yapısını incelediğimizde, ülkemizdeki mevzuat yapısının bazı yönlerden güncellenmeye ve uygulamada desteklenmeye ihtiyaç duyduğu görülüyor.”
“Ulaşım, enerji ve hammadde kaynaklarına yakın özel ihtisas bölgelerinin oluşturulmalı”
Türkiye Kimyasallar Ajansı’nın kurulması gerektiğine inanan Eczacı, bunun sektörel gelişimi hızlandırabilecek, düzenlemeler ile uygulama arasındaki koordinasyonu artırabilecek bir adım olabileceğini söyleyerek, “Kimya endüstrisi, doğası gereği altyapıya duyarlı ve uzun vadeli planlama gerektiren bir alan. Bu nedenle, sektör yatırımlarının planlı şekilde gelişebilmesi için ulaşım, enerji ve hammadde kaynaklarına yakın özel ihtisas bölgelerinin oluşturulması, verimlilik açısından önemli bir basamağı oluşturuyor. Böylesi bölgelerin, kümelenme stratejileriyle belirli ürün gruplarında entegre bir yapı kazanması; üretimde hız, maliyet ve kalite açısından rekabet avantajı yaratabilir” açıklamasını yaptı.
Eczacılık alanındaki çalışmalarının İstanbul, Kadıköy’de devam eden ve çeşitli alanlarda çalıştıktan sonra, şu an halk sağlığına yönelik projelere odaklanan Eczacı Enes Uygun, “AB mevzuatına uyum çalışmaları ülkemizde titizlikle sürdürülüyor. Bu sürecin sektör üzerinde olumlu etkiler doğurabilmesi için, uygulamalara geçiş aşamasında gerekli altyapı desteğinin sağlanması önem arz ediyor. Özellikle de gelişmekte olan bölgelerdeki yatırımların, sosyal altyapı ile desteklenmesi, bu bölgelerde nitelikli işgücünün istihdamını kolaylaştırabilir” dedi.
“Piyasa gözetimi ve denetim mekanizmalarının etkinliği önemli rol oynuyor”
Laboratuvar ve üretim alanlarında görev alan tüm çalışanlar için zorunlu olan, ürün ve veri güvenilirliğini sağlamak amacıyla yürütülen İyi Üretim Uygulamaları (GMP) ve İyi Laboratuvar Uygulamaları (GLP) kapsamındaki teorik ve uygulamalı eğitimi başarıyla tamamlayan Eczacı Enes Uygun, sözlerini şöyle sonlandırdı: “Piyasa gözetimi ve denetim mekanizmalarının etkinliği, sektörde kalite güvencesi ve güvenli ürün arzı açısından kritik rol oynuyor. Bu konuda atılacak güçlendirici adımlar, hem rekabet ortamını adil kılabilir hem de insan sağlığı ve çevre güvenliğine katkı bulunabilir. Tüm bu gözlemler ışığında, Türkiye Kimyasallar Ajansı gibi bir yapının hayata geçirilmesi, sektörün koordinasyonunu sağlayabilir ve gelişimini destekleyerek geleceğe yönelik daha sağlam temeller oluşturabilir.”
