XIAMEN, Çin, 13 Kasım 2025 — Huawei ve iş ortakları bugün, Çin’in Xiamen Körfezi’ndeki Çin beyaz yunuslarını incelemek ve korumak için tasarlanmış çığır açan yapay zeka destekli bir çözümün ön sonuçlarını açıkladı.
Üç ay önce Huawei TECH4ALL girişimi kapsamında başlatılan projede şu ana kadar yapılanlar:
Huawei TECH4ALL Program Ofisi Direktörü Cui Yangyang, “Yapay zekanın sağladığı veri odaklı içgörüler, bu ikonik yunus türünün karşı karşıya olduğu tehditleri anlamak ve bunlara yanıt vermek ve vahşi doğada hayatta kalmalarını ve gelişmelerini sağlamak için korumacıların hedeflenen koruma önlemlerini formüle etmelerine yardımcı oluyor” dedi.
Çin beyaz yunusları, IUCN Kırmızı Listesi’nde hassas olarak sınıflandırılan ve ulusal koruma altında olan bir türdür. Çin’deki yunus nüfusunun %51’ine ev sahipliği yapan Xiamen Körfezi’ndeki başlıca tehditler arasında gemicilik, balıkçılık ve kıyı mühendisliği projeleri yer almaktadır.
Gürültü kirliliği, balıkçılık araçlarına dolanma ve habitat kaybı uzun vadede hayatta kalmalarını tehlikeye atmaktadır.
Çin Doğal Kaynaklar Bakanlığı’na bağlı Üçüncü Oşinografi Enstitüsü ve China Mobile ortaklığındaki proje, sırt yüzgeçlerindeki benzersiz işaretlere dayanarak hayvanları tek tek tanımlayabilen bir özellik tanıma sistemi içeriyor.
Çin Doğal Kaynaklar Bakanlığı’na bağlı Üçüncü Oşinografi Enstitüsü Denizde Nesli Tükenmekte Olan Türler Araştırma ve Koruma Ekibi Lideri Wang Xianyan, “Yapay zekânın kullanılmaya başlanmasıyla birlikte, araştırmalar artık daha verimli ve koruma çabaları daha hassas” dedi. “Yapay zeka tanıma sistemi tarafından sağlanan bireysel hayatta kalma, üreme dinamikleri ve sosyal etkileşimlere ilişkin veriler, koruma önlemlerinin geliştirilmesi için önemli bir temel oluşturmaktadır.”
Çözüm, görüntü ön işleme, yapay zeka destekli çıkarım ve tanıma, sırt yüzgeci görüntüsü kırpma, veri sınıflandırma ve bulutta görüntüleme sağlar. Her yunusun kendi dosyası vardır ve bu sayede araştırmacılar bireylerin durumunu takip edebilirler. Koruma önlemlerinin formüle edilmesinde kritik öneme sahip uzun vadeli veriler sayesinde araştırmacılar yunusların sayısını, dağılımını, yaş yapısını, üreme davranışlarını ve karşı karşıya oldukları tehditleri görebiliyor.
Önceki manuel izleme zaman alıcıydı ve popülasyon dinamiklerini izlemek ve kesin koruma önlemleri geliştirmek için gerekli olan güvenilir bilgileri üretemiyordu.
Üçüncü Oşinografi Enstitüsü’ne göre, önümüzdeki 10 ila 15 yıl nüfusun büyümesi açısından kritik öneme sahip olacak. Çin Beyaz Yunusu, kıyıya yakın deniz ekosistemleri ve okyanusun karbon yutağı rolü açısından hayati önem taşımaktadır. Plankton tüketen balıklarla beslenirler. Planktonlar da CO2 emer ve fotosentez yoluyla karbonu sabitler. Besin zinciri yoluyla karbon döngüsüne dolaylı olarak katılan yunus popülasyonunun ve okyanus ekosisteminin bütünlüğünün korunması, iklim değişikliğinin ele alınmasına yardımcı olmak açısından kritik öneme sahiptir.
Yapay zeka destekli analizlerin yanı sıra, 10 baz istasyonundan oluşan 5G-A ağı, körfez alanının 330 kilometrekarelik kısmını kapsayarak önemli koruma bölgelerinin kesintisiz bir şekilde kapsama altına alınmasını sağlıyor.
5G-A’nın entegre algılama ve iletişim yeteneklerini kullanarak ve radar, görsel terminaller, uydular ve Otomatik Tanımlama Sistemi (AIS) gemi konumlandırmasından gelen verileri birleştirerek, gemi hareketleri 20 kilometrelik bir yarıçap içinde gerçek zamanlı olarak izlenebilir. Sistem, sınır ihlali veya hız gibi ihlaller için saniyeler içinde yapay zeka destekli uyarılar verir ve kolluk kuvvetleri personeli ihlalleri doğrulamak ve suçlu gemileri hızlı bir şekilde bulmak için kıyı tabanlı izlemeyi kullanabilir.
Şimdiye kadar 12 gemi yunusları potansiyel olarak tehlikeye attığı için soruşturuldu.
Yapay zekanın uygulanmasıyla birlikte devam eden araştırma çabalarıyla, Çin beyaz yunuslarının Xiamen Körfezi popülasyonunun gizli yaşamları yavaş yavaş ortaya çıkıyor ve hayatta kalmaya devam etmeleri için umut veriyor.
