CGTN, Cuma günü Pekin’de düzenlenen ve ödülün 10. yıl dönümüne denk gelen 2025 UNESCO Kız Çocukları ve Kadınların Eğitimi Ödülü töreniyle ilgili bir makale yayınladı. Makale, kadınların gelecek nesillerinin yapay zekânın öne çıktığı bu çağda ihtiyaç duyulan bilgi birikimi ve yenilikçi kapasiteyle güçlendirilmesinde bilim eğitiminin kritik rolünü ele almaktadır.
PEKİN, (GLOBE NEWSWIRE) — Uganda’nın kırsal kesimlerindeki genç kızlar bir zamanlar çok zor bir seçim yapmak zorunda kalıyorlardı: ya okulu bırakıp küçük yaşta evlenecekler ya da uygun hijyen ve güvenlik koşullarının olmadığı sınıflarda zorluklarla mücadele edeceklerdi. Bu durum yavaş yavaş değişiyor. Afrika Okullarında Eşitliği Teşvik Etme (PEAS) programı güvenli, cinsiyet farklılıklarına duyarlı ve genç kızların sağlık ve onurunu destekleyen kampüsler inşa etti. Uganda, Zambiya ve Gana’da her yıl yaklaşık 300.000 öğrenci bu programdan yararlanıyor.
Zambiya’da, Kadınların Eğitimi Kampanyası (CAMFED) da benzer bir dönüşüm hikâyesini anlatıyor. Kızların ortaöğretime erişim engellerini aşmalarına yardımcı olmayı amaçlayan bu girişim, 2001 yılından bu yana kırsal bölgelerdeki 617.000’den fazla genç kadının okulu bitirmesini sağladı. Liderlik ve toplumsal çalışma becerileri edinmiş birçok mezun, kısa bir süre öncesine kadar kız çocuklarının eğitimden mahrum bırakıldığı köylerde rol model hâline geldi.
Bunlar, Cuma günü Pekin’de 10. yıl dönümü töreninin yapıldığı Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) Kız Çocukları ve Kadınların Eğitimi Ödülü’nün kutladığı türden hikâyelerdir. Bu yıl Kenya ve Lübnan’dan projeler ödüllendirildi.
Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in eşi ve UNESCO’nun kız çocukları ve kadınların eğitiminin ilerletilmesi özel temsilcisi Peng Liyuan ile UNESCO Genel Direktörü Audrey Azoulay bu iki programa verilen ödülleri takdim etti.
Peng, yaptığı konuşmada törenin çok ötesinde yankı uyandıran bir mesaj verdi. Yapay zekâ ve hızlı teknolojik değişimlerin öne çıktığı bir çağa giren dünyamızda kadınların bilim eğitimiyle güçlendirilmesi gerektiğini söyledi.
“Kadınların bilim eğitimi almasına daha fazla önem vermeliyiz” diyen Peng, kadınların bilgi, teknoloji becerileri ve yenilikçi kapasiteyle donatılması için çağrıda bulundu. Peng, “Kadınların teknolojik devrimi kucaklayabilmelerini ve tatmin edici bir yaşam sürebilmelerini sağlamak için çaba göstermeliyiz” diye vurguladı.
Kadınların her alanda, özellikle eğitimde gelişmesini destekleme konusunda Çin’in elde ettiği başarılar, Peng’in bu mesajını pekiştiriyor. Çin, resmi verilere göre, eğitimdeki cinsiyet uçurumunu 2024 yılında fiilen kapatmış durumdadır: anaokulu öğrencilerinin yüzde 47,3’ünü, dokuz yıllık zorunlu eğitimin yüzde 46,98’ini ve lise öğrencilerinin yüzde 49,3’ünü kız çocukları oluşturmaktadır. Yükseköğretimde ise, kayıtlı öğrencilerin yüzde 50,76’sını kadınlar oluşturmaktadır ve bu oran 1995’ten bu yana yüzde 14,15 puanlık bir artışı ifade etmektedir.
Çin, istatistiklere yansıyan sayıların ötesinde kız çocuklarının bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik alanlarına katılımını teşvik etmek için bir dizi program başlatmıştır. Örneğin, 2018 yılında Çin Kadın Gelişim Vakfı, 12-16 yaş arası kız çocukları için “Geleceği Keşfetmek” programını başlatmış ve onlara en iyi üniversite ve araştırma enstitülerinin laboratuvarlarını tanıtmıştır. Bugüne kadar, 8.200’den fazla öğrenci makine mühendisliğinden biyofiziğe kadar çeşitli bilim alanlarını keşfederek, sınıfta öğrendiklerini gerçek hayattaki uygulamalarla birleştiren projeler geliştirmiştir.
Cuma günü düzenlenen törende Azoulay, UNESCO’ya uzun süredir verdiği destek ve kadınlarla kız çocuklarının güçlendirilmesi için küresel ölçekteki çabalarından dolayı Çin’e teşekkür etti.
Çin, 1995 yılında Pekin’de düzenlenen Dördüncü Dünya Kadın Konferansı’na ev sahipliği yapmasından bu yana küresel ölçekte cinsiyet eşitliğini teşvik etmek için somut adımlar atmaktadır. Devlet Konseyi Enformasyon Bürosu tarafından Cuma günü yayınlanan beyaz kitaba göre Çin, UNESCO Kız Çocukları ve Kadınların Eğitimi Ödülü’nün kurulmasına ortak olmuş, “Anne ve Çocuk Sağlığı” konusunda 100 proje ile “Mutlu Kampüsler” için 100 girişimini desteklemiş ve kadınlar ve kız çocukları için çok sayıda mesleki eğitim programı başlatmıştır. Çin bu girişimleriyle 180’den fazla ülke ve bölgeden 200.000’den fazla kadının eğitimine destek olmuştur.
Peng, “Çin, kadınların bilim eğitimini ilerletmeye her zaman büyük önem vermiştir” diye vurguladı. “Kadınların bilim eğitiminde kapasite oluşturmayı kapsamlı bir şekilde güçlendirmek ve kadınların bilim eğitimi seviyesini ortaklaşa yükseltmek için UNESCO ve diğer ilgili taraflarla iş birliğini derinleştirmeyi sabırsızlıkla bekliyoruz.”
