Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan ve kamuoyu ile sektör paydaşlarının görüşüne açılan “Motorlu Kara Taşıtı Ekspertiz Hizmetleri Hakkında Yönetmelik Taslağı”, ikinci el otomotiv sektöründe uzun yıllardır beklenen köklü dönüşümün kapısını araladı. Yönetmelik ile ekspertiz hizmetleri ilk kez kapsamlı bir yasal çerçeveye kavuşurken; raporlama standartları, işletme sorumlulukları ve denetim mekanizmaları açık ve detaylı şekilde düzenleniyor.
Experix Kurumsal Oto Ekspertiz Yönetim Kurulu Başkanı Emre Öztürk, düzenlemeye ilişkin yaptığı açıklamada, taslağın sektör açısından tarihi bir adım olduğunu vurguladı.
“TOBFED VE TOED’İN EMEĞİ KARŞILIK BULDU”
Emre Öztürk, yönetmelik taslağının ortaya çıkmasında sektör sivil toplum kuruluşlarının büyük pay sahibi olduğunun altını çizerek şunları söyledi: “Bu düzenleme bir anda ortaya çıkmadı. TOBFED ve TOED girişimleri ile hazırlanarak Bakanlığımıza sunulan kapsamlı çalışmalar bugün karşılığını bulmuş ve hız kazanmıştır. Sektörümüzün çatı kuruluşlarının yıllardır sürdürdüğü özverili çalışmalar, sahadan gelen gerçek verilerle desteklenen raporlar ve Bakanlığımızın sektörü dinleyen yapıcı yaklaşımı bir araya gelince, Türkiye’nin ihtiyacı olan bu düzenleme hayata geçme aşamasına geldi. Emeği geçen tüm kurumlarımıza ve Ticaret Bakanlığımıza sektörümüz adına teşekkür ediyoruz.”
“MERDİVEN ALTI İŞLETMELER ARTIK TARİH OLACAK”
Yönetmeliğin yürürlüğe girmesiyle birlikte ekspertiz hizmeti veren işletmelerin faaliyetlerini sürdürebilmeleri için yetki belgesi almasının zorunlu hale geleceğini hatırlatan Öztürk, bu adımın sektördeki kayıt dışılığı sona erdireceğini belirtti:
“Bugüne kadar hiçbir standart, denetim ve sorumluluk taşımadan faaliyet gösteren, tüketiciyi mağdur eden merdiven altı işletmeler artık tarih olacak. Yetki belgesi için TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi, mesleki yeterlilik belgesine sahip teknik sorumlu istihdamı ve mesleki sorumluluk sigortası gibi şartların getirilmesi, sektöre girişin ciddi kriterlere bağlanması anlamına geliyor. Bu, hem tüketicinin hem de işini doğru yapan işletmelerin kazanacağı bir dönemin başlangıcıdır.”
“KURUMSAL MARKALAR VE PROFESYONEL HİZMET ÖNE ÇIKACAK”
Öztürk, yeni dönemin en önemli kazanımlarından birinin de rekabetin kalite üzerinden şekillenmesi olacağını ifade etti:
“Bu düzenleme, kurumsal markaların ve profesyonel hizmet anlayışının öne çıkacağı bir çalışmadır. Yıllardır teknolojiye, eğitime, kalite standartlarına ve müşteri memnuniyetine yatırım yapan kurumsal ekspertiz markaları ile bu standartları taşımayan işletmeler arasındaki fark artık yasal zeminde de netleşecek. Haksız rekabet ortadan kalkacak, tüketici nereden hizmet aldığını bilecek. Experix olarak biz bu standartların zaten çok üzerinde hizmet veriyoruz; düzenlemeyi tüm sektörün seviyesini yukarı taşıyacak bir fırsat olarak görüyoruz.”
TAŞIT EKSPERTİZ BİLGİ SİSTEMİ İLE ŞEFFAF VE İZLENEBİLİR RAPORLAMA
Düzenleme kapsamında Ticaret Bakanlığı bünyesinde kurulacak “Taşıt Ekspertiz Bilgi Sistemi” ile tüm ekspertiz raporları dijital ortamda, şeffaf ve izlenebilir şekilde tutulacak. Öztürk, sistemin sektöre kazandıracaklarını şöyle özetledi: ‘Ekspertiz işletmeleri düzenledikleri tüm raporları merkezi sisteme kaydetmek zorunda olacak. Raporlar üzerinde sonradan değişiklik yapılması engellenerek sahte rapor riski ortadan kalkacak. Vatandaşlar, rapor üzerindeki karekod aracılığıyla belgenin doğruluğunu anında teyit edebilecek. Sistem dışında düzenlenen raporlar geçersiz sayılacak; böylece tüm ekspertiz süreci tek bir resmî çatı altında toplanacak.’
“Sahte ve manipüle edilmiş raporlar, sektörümüzün itibarını en çok zedeleyen konuların başında geliyordu. Merkezi kayıt ve karekod doğrulama ile bu sorun kökten çözülüyor. Artık sistemin dışında düzenlenen hiçbir rapor geçerli olmayacak; her rapor, arkasında duran, hesabı verilebilen bir belge olacak.”
ORTAK DİL VE TARAFSIZLIK: TÜRKİYE’NİN HER YERİNDE AYNI STANDART
Yeni düzenlemeyle birlikte Ticaret Bakanlığınca belirlenen “Ortak Dil” standardı sayesinde ekspertiz raporları Türkiye’nin her yerinde aynı teknik dille hazırlanacak; farklı işletmelerin farklı terimler kullanmasından kaynaklanan kavram karmaşası son bulacak. Ayrıca raporlarda alıcı veya satıcıyı yönlendirecek subjektif yorumlara izin verilmeyecek.
“Bir raporun İstanbul’da da Van’da da aynı şeyi ifade etmesi, tüketici güveninin temelidir. Ortak dil ve tarafsızlık ilkesi, ekspertizi kişisel yorumdan çıkarıp teknik ve objektif bir hizmete dönüştürüyor.”
TÜKETİCİYE SİGORTA GÜVENCESİ VE DİJİTAL İTİRAZ HAKKI
Yönetmelik, ekspertiz işletmelerinin sorumluluklarını da netleştiriyor. Buna göre işletmeler; rapordaki hata, eksiklik veya gizlenen kusurlar nedeniyle oluşacak değer farkı veya onarım masraflarından sorumlu olacak ve olası mağduriyetler işletmelerin yaptırmak zorunda olduğu sigorta aracılığıyla tazmin edilebilecek.
Ayrıca itiraz süreci de dijitalleşiyor: Vatandaşlar 5 gün içinde sistem üzerinden itiraz edebilecek, işletmeler bu itirazları 3 gün içinde sonuçlandırarak gerekmesi halinde raporu bedelsiz yenilemekle yükümlü olacak.
“Tüketicinin hakkını arayabileceği, süresi belli, dijital ve şeffaf bir itiraz mekanizmasının kurulması son derece kıymetli. Sigorta güvencesi ise ‘ekspertiz raporu aldım ama mağdur oldum’ döneminin kapanması demektir.”
DENETİM VE YAPTIRIMLARLA GÜVENCE ALTINA ALINAN BİR SEKTÖR
Ekspertiz hizmetlerinin mevzuata uygun, kaliteli ve güvenilir şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla ekspertiz işletmeleri Ticaret Bakanlığı tarafından denetlenecek; kurallara uymayan işletmeler hakkında idari para cezası ve yetki belgesi iptali gibi caydırıcı yaptırımlar uygulanacak. Taslakta öngörülen takvime göre düzenlemenin 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girmesi, mevcut işletmelere ise yetki belgelerini almaları için 1 Haziran 2027’ye kadar süre tanınması planlanıyor. Böylece sektöre, yeni standartlara uyum için net bir geçiş dönemi sağlanacak.
SEKTÖRÜMÜZ İÇİN MİLAT
Emre Öztürk açıklamasını şu sözlerle tamamladı: “Bu yönetmelik taslağı, oto ekspertiz sektörü için bir milattır. TOBFED ve TOED öncülüğünde hazırlanan ve Bakanlığa sunulan çalışmaların hız kazanması, sektörün sesinin duyulduğunun en somut göstergesidir. Merdiven altı yapıların tasfiye edildiği, kurumsal markaların ve profesyonel hizmetin öne çıktığı, tüketicinin güvence altına alındığı bu yeni dönemde Experix olarak üzerimize düşen her sorumluluğu yerine getirmeye hazırız. Türkiye’de ikinci el araç alım satımının güven çağı başlıyor.”
Experix Kurumsal Oto Ekspertiz Hakkında: Experix Kurumsal Oto Ekspertiz, ikinci el araç alım-satım süreçlerinde tarafsız, teknolojik altyapıya dayalı ve kurumsal standartlarda ekspertiz hizmeti sunmaktadır. Müşteri memnuniyetini ve şeffaflığı esas alan Experix, sektörde profesyonel hizmet anlayışının öncü markaları arasında yer almaktadır.
