Türkiye’deki kooperatifler, bu yılın ocak-mayıs döneminde 47 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirdi. Bu rakam, kooperatiflerin uluslararası pazarlardaki payını ve dış ticarete katkısını gözler önüne seriyor. Kooperatifler, küçük üreticileri küresel pazarlara ulaştırarak önemli bir rol üstleniyor.
Geçtiğimiz yıllarda da ihracatta büyüme kaydeden kooperatifler, 2019’da 61,2 milyon dolar olan ihracatını 2023’te 96,2 milyon dolara yükseltti. Bu yılın ilk beş ayında ise 73 kooperatif, ülke ihracatına katkı sağladı. 2019’da sadece 12 kooperatif ihracat yaparken, bu sayı geçen yıl 55’e çıktı.
Türkiye’de kooperatiflerin gelişimini desteklemek amacıyla yeni stratejiler ve eylem planları hayata geçiriliyor. 2025-2029 Türkiye Kooperatifçilik Stratejisi ve Eylem Planı, kooperatiflerin kurumsal ve mali kapasitelerini güçlendirmeyi, dijital dönüşümlerini hızlandırmayı hedefliyor. Ticaret Bakanlığı’nın koordinasyonunda hazırlanan bu plan, sektörün rekabetçi ve yenilikçi bir yapıya kavuşmasını amaçlıyor.
Ticaret Bakanlığı’nın hayata geçirdiği Kooperatiflerin Desteklenmesi Programı (KOOP-DES) kapsamında, 2020 yılından bu yana kooperatiflere proje bazında destekler sağlanıyor. Bu programla, özellikle kadınların çoğunlukta olduğu kooperatiflerin üretim ve istihdamı artıracak projelerine makine, ekipman ve nitelikli personel alımı için destek veriliyor. 2020-2025 yılları arasında 848 kooperatifin 907 projesine toplam 151,5 milyon lira hibe aktarıldı. Ayrıca, Kredi Garanti Fonu (KGF) ve TESKOMB işbirliğiyle 4,5 milyar liralık kredi paketi de kooperatiflerin erişimine sunuldu.
Destek tutarlarında da artışlar yapıldı. Bu yıl, makine ve ekipman alımları için destek üst limiti 1 milyon liraya, kadınların çoğunlukta olduğu yaşlı ve engelli bakım merkezleri gibi yatırımlar için de limit aynı seviyeye çıkarıldı. Sergi ve fuar katılımları için destek üst limiti 150 bin liraya, nitelikli personel istihdamı desteği ise bir personel için yıllık 420 bin liraya yükseltildi.
Türkiye’de Mayıs 2026 Kooperatif Veri Bülteni’ne göre yaklaşık 50 bin kooperatif bulunuyor. En fazla aktif kooperatifin bulunduğu iller arasında Ankara, İzmir ve İstanbul başı çekiyor. Kooperatifler, üretimin artırılması, istihdamın desteklenmesi, kadın girişimciliğinin güçlendirilmesi ve kırsal kalkınma gibi birçok alanda ekonomiye katkı sağlamaya devam ediyor.
