Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) verilerine göre, Türkiye’nin doğal gaz ithalatı yılın ilk çeyreğinde 19,2 milyar metreküp olarak gerçekleşti. Aynı dönemde petrol ve petrol ürünleri ithalatı ise 3,32 milyon tona ulaştı.
Ocak ayında doğal gaz ithalatında ABD, %35,7 payla ilk sırada yer alırken Rusya %35, Azerbaycan %13,4 pay aldı. Şubat ayında ABD %27,2 payla liderliğini sürdürürken, Mart ayında Rusya ilk sıraya yükseldi.
Petrol ve petrol ürünleri ithalatında Rusya ana tedarikçi konumunu korudu. Irak, Kazakistan ve Suudi Arabistan da önemli paylara sahip oldu. Ocak ayında Rusya toplam petrol ithalatının yaklaşık %49,7’sini karşılarken, Irak %14, Suudi Arabistan ise %9’un üzerinde pay aldı. Şubat ayında Irak ve Kazakistan’ın payı artış gösterdi, Mart ayında ise Rusya %49,6 payla ilk sırada yer aldı.
Hürmüz Boğazı’ndaki aksamaların arz güvenliği endişelerini artırdığı bir dönemde Türkiye, çeşitlendirilmiş tedarik yapısıyla doğal gaz ve ham petrol arzında sorun yaşamadı. Bölgesel enerji akışlarında alternatif güzergah işlevi gören Türkiye, özellikle Ceyhan Terminali ile küresel petrol akışında kilit rol üstleniyor.
Irak ve Azerbaycan petrolünün küresel piyasalara açıldığı başlıca çıkış noktalarından biri olan Ceyhan Terminali, Türkiye’nin stratejik önemini artırıyor. Bakü-Tiflis-Ceyhan Boru Hattı ve Türkiye-Irak Ham Petrol Boru Hattı, bölgesel petrol akışlarının dünya piyasalarına ulaştırılmasında merkezi bir rol oynuyor.
Azerbaycan petrolü, Bakü-Tiflis-Ceyhan Hattı üzerinden Ceyhan Terminali’ne taşınarak küresel pazarlara sevk ediliyor. Bu hat, Azerbaycan ve Kazakistan gibi üreticiler için Rusya’ya bağımlılığı azaltan alternatif bir koridor sağlıyor. BOTAŞ verilerine göre, yıllık 50 milyon ton kapasiteli Bakü-Tiflis-Ceyhan Boru Hattı üzerinden yılın ilk 2 ayında yaklaşık 30,9 milyon varil petrol taşındı.
Kerkük’ten Ceyhan’a uzanan ve Mart ayında yeniden devreye alınan Türkiye-Irak Ham Petrol Boru Hattı da önemli bir rol oynuyor. Günlük yaklaşık 1,5 milyon varil kapasiteli bu hatla sevkiyatın artırılması hedefleniyor. Bu akış, kuzeyden gelen petrolün Akdeniz’e ulaşmasında Türkiye’nin rolünü güçlendiriyor.
Doğal gazda Rusya, Azerbaycan ve İran’dan uluslararası boru hatlarıyla gaz temin eden Türkiye, bu alanda da merkez ülke konumunu pekiştiriyor. Mavi Akım ve TürkAkım hatları ile Rusya’dan yıllık 16 milyar metreküp ve 31,5 milyar metreküp kapasiteyle gaz sağlanıyor.
Azerbaycan’dan Bakü-Tiflis-Erzurum Doğal Gaz Boru Hattı üzerinden yıllık yaklaşık 24 milyar metreküp kapasiteyle gaz Türkiye’ye taşınıyor. Bu hat, Güney Gaz Koridoru’nun ilk halkasını oluşturuyor. Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı (TANAP) aracılığıyla Türkiye’ye ulaşan gaz, batıya iletiliyor.
TANAP, yıllık yaklaşık 16 milyar metreküp kapasiteyle faaliyet gösteriyor. Bu kapasitenin 6 milyar metreküplük kısmı Türkiye’nin iç tüketimine, 10 milyar metreküplük bölümü ise Avrupa’ya yönlendiriliyor. Trans Adriyatik Boru Hattı (TAP) üzerinden Avrupa pazarına ulaşan gazın kapasitesi teknik olarak 20 milyar metreküpe kadar artırılabiliyor.
Iğdır-Nahçıvan Doğal Gaz Boru Hattı ise Nahçıvan’ın Türkiye üzerinden doğal gaz ihtiyacını karşılayarak bölgenin İran’a olan gaz bağımlılığını azaltıyor. İran’dan Türkiye’ye doğal gaz akışı ise İran-Türkiye Doğal Gaz Boru Hattı üzerinden sağlanıyor. Bu hat üzerinden yıllık 9,6 milyar metreküpe kadar gaz tedariki öngörülüyor.
